Tham dự Hội thảo về phía Viện Văn hoá, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam có Giáo sư, Tiến sỹ, Nhà giáo ưu tú Bùi Quang Thanh; Thạc sỹ Nguyễn Tuấn Anh; Tiến sỹ Bùi Quốc Linh; Thạc sỹ Cao Trung Vinh - Chủ nhiệm Chương trình hỗ trợ nghiên cứu, phục hồi, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa phi vật thể các dân tộc thiểu số có nguy cơ mai một trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên - cùng các nhà khoa học, chuyên gia nghiên cứu về di sản văn hóa. Về phía xã Chợ Đồn có các đồng chí lãnh đạo HĐND, UBND xã, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã; đại diện các thôn có cộng đồng người Dao đỏ và các nghệ nhân, người thực hành di sản chữ Nôm Dao tại thôn Bản Cuôn 1 và Bản Cuôn 2.

Bà Hoàng Thị Phương Dung, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND xã phát biểu.

         Phát biểu khai mạc Hội thảo, bà Hoàng Thị Phương Dung, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND xã nhấn mạnh: Chữ Nôm Dao là di sản văn hoá đặc sắc của người Dao đỏ, phản ánh bề dày lịch sử, tri thức dân gian và đời sống tinh thần của cộng đồng. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện đại, số người am hiểu và sử dụng chữ Nôm Dao ngày càng ít; nhiều tư liệu cổ chưa được sưu tầm, bảo tồn hệ thống, dẫn đến nguy cơ mai một. Hội thảo là dịp để các nhà khoa học, nhà quản lý và nghệ nhân trao đổi, đánh giá thực trạng, đề xuất giải pháp phù hợp nhằm bảo tồn và phát huy giá trị loại hình văn tự độc đáo này. Lãnh đạo UBND xã khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn triển khai đồng bộ các giải pháp bảo tồn, đồng thời kêu gọi cộng đồng Dao đỏ tham gia cung cấp tư liệu, truyền dạy và giữ gìn di sản.

Đại diện Viện Văn hoá, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam báo cáo Đề dẫn tại Hội thảo.

Đại biểu tham dự Hội thảo.

        Tại Hội thảo, các đại biểu đã thảo luận về thực trạng bảo tồn chữ Nôm Dao tại địa phương và đề xuất nhiều giải pháp mang tính gợi mở, trong đó như cần kiểm kê, lập danh mục tư liệu chữ Nôm Dao; đưa nội dung học chữ Nôm Dao vào hoạt động ngoại khóa trong trường học; tổ chức cuộc thi viết chữ Nôm Dao trong các ngày hội văn hóa; số hóa văn bản chữ Nôm Dao để xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ lưu trữ và khai thác,...

     Đại biểu thảo luận tại Hội thảo.

          Phát biểu tại Hội thảo, các đồng chí Triệu Thị Sỉnh và đồng chí Triệu Tài Dương, Bí thư thôn Bản Cuôn 1 và thôn Bản Cuôn 2, cho biết: Trước tình trạng ngày càng ít người biết chữ Nôm Dao, chính quyền thôn phối hợp với các nghệ nhân mở lớp truyền dạy cho người có nhu cầu học, thông qua Chương trình hỗ trợ nghiên cứu, phục hồi và bảo tồn di sản phi vật thể của tỉnh, Trung ương, đây là nỗ lực nhằm giữ gìn chữ viết truyền thống của đồng bào.

          Hội thảo được tổ chức nhằm trao đổi, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp bảo tồn, phục hồi và phát huy giá trị chữ Nôm của người Dao đỏ; đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan chuyên môn, chính quyền địa phương và cộng đồng trong công tác bảo tồn di sản. Những ý kiến tại Hội thảo là cơ sở quan trọng để địa phương và Viện Văn hoá, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam tiếp tục xây dựng các hoạt động bảo tồn chữ Nôm Dao thiết thực, bền vững trong thời gian tới.

     Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo. 

          Trong khuôn khổ Chương trình: Hỗ trợ nghiên cứu, phục hồi, bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa phi vật thể các dân tộc thiểu số có nguy cơ mai một trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Trước đó, vào ngày 21/10/2025, Viện Văn hoá, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên, UBND xã Chợ Đồn tổ chức Hỗ trợ lớp dạy chữ Nôm Dao tại thôn Bản Cuôn.

         Tham gia giảng dạy là ông Hoàng Thông Chư và Triệu Xuân Minh. Các ông là những người cao tuổi hiểu biết về chữ Nôm Dao và cũng là người hiện đang thường xuyên thực hành các nghi lễ, tín ngưỡng truyền thống của cộng đồng dân tộc Dao đỏ. Với lòng mong muốn truyền lại cho thế hệ trẻ những kiến thức được thế hệ để lại thông qua các trang sách cổ, các ông đã từng chủ động mở lớp học dạy cho những thành viên trong cộng đồng yêu thích chữ cổ. Lớp học hoàn toàn miến phí, tuy nhiên do tự phát nên cũng có thời gian gián đoạn. Trước thực tế đó, Viện Văn hoá, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên, UBND xã Chợ Đồn đã tiến hành Hỗ trợ tổ chức Lớp dạy chữ Nôm Dao tại thôn Bản Cuôn từ tháng 10 năm 2025.

         Tổng số lớp có trên 20 học viên, người cao tuổi nhất 54 tuổi và cháu bé nhất 16 tuổi. Lớp học được chia thành 2 nhóm, mỗi nhóm có khoảng 10 học viên. Các cháu lớp nhỏ được bố trí học vào buổi tối và những ngày nghỉ cuối tuần, nhóm học viên cao tuổi được bố trí học vào một số buổi tối trong tuần. Quá trình truyền dạy chữ viết, các thầy không chỉ dạy về mặt chữ mà dạy cả về đạo lý làm người. Lớp học còn có chức năng kết nối cộng đồng. Những buổi học giúp các học viên hiểu thêm về ý nghĩa văn hóa truyền thống của cộng đồng người Dao đỏ. Đây là một trong những giá trị văn hóa phi vật thể đặc sắc của người Dao đỏ, cần bảo vệ và phát huy trong đời sống đương đại.

Tác giả: Nông Đuổng – Ngọc Khu