Chợ Đồn: Xây dựng hương ước hướng tới nếp sống văn minh tại các thôn
Ngay sau khi sắp xếp các thôn mới, xã Chợ Đồn đã tập trung hướng dẫn các thôn xây dựng hương ước mới. Đây là cơ sở quan trọng để các thôn thống nhất nếp sinh hoạt, phát huy tinh thần tự quản của nhân dân, hướng tới mục tiêu xây dựng các thôn văn minh, thắt chặt tình làng nghĩa xóm trong giai đoạn mới.
Nhà văn hoá thôn Thống Nhất.
Sau chủ trương sắp xếp các đơn vị hành chính cơ sở, diện mạo nông thôn tại xã Chợ Đồn có sự chuyển biến rõ nét. Từ quy mô 39 thôn, xã đã tổ chức lại thành 11 thôn mới, mở rộng không gian phát triển kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, việc mỗi thôn mới được hợp nhất từ 3 đến 4 thôn cũ, là nơi cùng sinh sống đan xen của nhiều đồng bào dân tộc thiểu số cũng đặt ra không ít băn khoăn về sự khác biệt trong tập quán, thói quen sinh hoạt và nếp nghĩ.
Nhận thức rõ hương ước là "chìa khóa" hữu hiệu để kết nối cộng đồng, các thôn bắt tay rà soát, lấy ý kiến nhân dân để xây dựng hương ước mới. Đây là bước đi quan trọng nhằm thống nhất nếp sống, dung hòa phong tục, đồng thời cụ thể hóa các tiêu chuẩn văn minh thành những cam kết tự giác của mỗi người dân theo tinh thần Nghị định số 61/2023/NĐ-CP của Chính phủ.
Thôn 2 triển khai lấy ý kiến Nhân dân về hương ước thôn sau sáp nhập.
Quá trình xây dựng hương ước tại 11 thôn được triển khai chặt chẽ, phát huy tối đa tinh thần “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát và dân thụ hưởng”. Không còn những quy định mang tính hình thức, các bản hương ước được cụ thể hóa tối đa các chuẩn mực ứng xử theo Quy định thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang của UBND tỉnh Thái Nguyên như: Trong việc tang từng bước xóa bỏ triệt để các thủ tục rườm rà, tốn kém; quy định rõ thời gian tổ chức không để thi hài quá 72 giờ; xóa bỏ hoàn toàn các hủ tục lạc hậu như lót đường, bắc cầu, rải tiền thật hay vàng mã ra các tuyến đường giao thông khi đưa tang.
Trong việc cưới vận động nhân dân tổ chức trang trọng, tiết kiệm, tránh phô trương xa hoa gây áp lực kinh tế; hạn chế việc tổ chức ăn uống kéo dài nhiều ngày; nghiêm cấm tình trạng ép rượu, bia và các hành vi cờ bạc trá hình.
Quy ước nêu rõ trách nhiệm thu gom, phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn; nghiêm cấm xả chất thải chăn nuôi, xác động vật, nước thải chưa qua xử lý xuống kênh mương, sông suối; thu gom vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật đúng nơi quy định ngoài đồng ruộng. Cùng với đó là việc quản lý, bảo vệ nghiêm ngặt diện tích rừng cộng đồng, ngăn chặn tình trạng khai thác trái phép và phòng cháy, chữa cháy rừng.
Bà con Nhân dân các thôn hưởng ứng "Ngày thứ bảy xanh" do UBND xã phát động hàng tháng.
Đến nay 11/11 thôn đã xây dựng xong quy ước và trình UBND xã công nhận, có 10 thôn đã được công nhận, 01 thôn đang hoàn thiện thủ tục. Ông Triệu Phúc Nghiệp, Trưởng thôn 1 chia sẻ: Hiện nay Thôn 1 đã được công nhận hương ước. Sau sáp nhập từ các thôn cũ với nhiều nét tập quán khác nhau, bản hương ước mới được phê duyệt chính là sợi dây kết nối các hộ dân thành một khối thống nhất. Những quy định rõ ràng về xóa bỏ hủ tục trong việc tang, việc cưới, giữ gìn cảnh quan môi trường được bà con đón nhận rất tự giác. Đây là điểm tựa để thôn giữ vững an ninh trật tự và xây dựng nếp sống văn minh bền vững.”
Việc UBND xã Chợ Đồn chính thức công nhận hương ước sẽ đánh dấu bước chuyển quan trọng biến các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước thành ý thức tự giác của mỗi người dân và mỗi gia đình. Hương ước mới không thay thế luật pháp mà đóng vai trò như một “bộ luật của lòng dân”, hỗ trợ giải quyết, hòa giải kịp thời các mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ cơ sở bằng đối thoại và gìn giữ tình làng nghĩa xóm.
Để các bản quy ước thực sự phát huy hiệu quả sau công nhận, UBND xã Chợ Đồn chỉ đạo các thôn khẩn trương niêm yết công khai tại các nhà văn hóa, tuyên truyền trên các nhóm Zalo cộng đồng của thôn. Đây cũng sẽ là tiêu chí quan trọng, thực chất để đánh giá, bình xét danh hiệu Gia đình văn hóa, Thôn văn hóa hằng năm.
Việc chuẩn hóa và công nhận đồng loạt hương ước tại 11 thôn không chỉ tháo gỡ những băn khoăn về khác biệt phong tục, mà còn dựng xây một “lá chắn văn hóa” vững bền từ cơ sở. Khi ý Đảng hòa hợp cùng lòng dân trong từng điều khoản hương ước, đó chính là nguồn động lực mạnh mẽ để Chợ Đồn giữ vững khối đại đoàn kết, tạo đà bứt phá xây dựng nông thôn mới văn minh, giàu đẹp và nghĩa tình.